Hukuk Fakültesi

İMÜ Hukuk Kitaplığı - Dr. Öğr. Üyesi Saliha Okur Gümrükçüoğlu'nun Yeni Kitabı Yayınlandı

21.05.2021

Fakültemiz Hukuk Tarihi Anabilim Dalı üyesi sayın Dr. Öğr. Üyesi Saliha Okur Gümrükçüoğlu'nun "Osmanlı'dan Günümüze Evlatlık Kurumu ve Koruyucu Aile" başlıklı yeni kitabı yayınlanmıştır. Kendisini tebrik eder, başarılarının devamını dileriz. 

" OSMANLI'DAN GÜNÜMÜZE

EVLATLIK KURUMU ve KORUYUCU AİLE

Savaşlar, doğal afetler, hastalıklar, kazalar…

Ve bütün bunların kimsesiz bıraktığı, bakıma ve aile sevgisine muhtaç çocuklar…

Evlat edinme ya da kimsesiz çocukların himâyesi konusu, psikolojik bir ihtiyaçtan öte sosyolojik bir vakıadır. Tarih boyunca savaş ve göçlerden en çok etkilenen kesim savunmasız durumdaki çocuklar olmuştur. Ailesini kaybetmiş bu çocukların himâyesi, sağlıklı bir toplum için elzemdir. Nitekim bu çocuklar doğru yönlendirilmedikleri takdirde hem suça yatkın hale gelmekte hem de çevrelerine ve kendilerine, onarılması güç zararlar verebilmektedir.

Kimsesiz çocukların gözetilmesi ve topluma kazandırılması, İslam ve Osmanlı geleneğinde de önemli yere sahiptir. İslam’ın yetimlerin himâyesi konusuna sıklıkla vurgu yapan emir ve tavsiyeleri Osmanlı toplumunda da kabul görmüş, insanlar bu konuda daima istekli ve gayretli olmuştur. Bu sebeple Osmanlı döneminde evlatlık müessesesine İslam hukuku çerçevesinde bir alan açılmıştır. Neslin karışmaması ve mahremiyet ilkelerine riâyet şartıyla evlatlık kurumu (tebennî) işletilmiş ve toplumda önemli bir uygulama alanı bulmuştur. Günümüz hukukundaki evlat edinme ile aynı hukuki şartları haiz olmasa da, tebennî uygulaması Osmanlı Devleti’nde mahkeme aracılığı ile gerçekleşen hukuki bir işlem idi. 

Bu çalışma, Osmanlı’dan günümüze evlatlık kurumunu ve koruyucu aile yaklaşımını, dönemin mahkeme kayıtları ve çocuklar için belirlenen nafaka miktarlarını da kapsayan örneklerle ortaya koymaktadır.

Her çocuğun, sıcak bir yuvada büyümesi temennisiyle…"