Hukuk Fakültesi

İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencilerinin uluslararası hukuka dair teorik bilgilerini somut olaylar üzerinden analiz etme ve uygulamalı hukuk becerilerini geliştirme amacıyla 30 Nisan 2025 tarihinde önemli bir eğitim etkinliğine ev sahipliği yaptı. Öğr. Gör. Dr. Büşra Balat rehberliğinde, “Uluslararası Ceza Hukuku” temalı bir farazi dava çalışması gerçekleştirildi.

Farazi dava senaryosu, Libya’da faaliyet gösteren insan kaçakçılığı ağlarının göçmenlere karşı sistematik şekilde insanlığa karşı suçlar işlediği iddiası üzerine Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) soruşturma başlatmasını temel aldı. Senaryo çerçevesinde, Libya’nın Roma Statüsü’ne taraf olmamasına rağmen, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) 1970 sayılı kararı ile (UNSC Res. 1970/2011) durumu UCM’ye havale etmesi neticesinde Mahkeme’nin Libya üzerinde konuya özgü yargı yetkisini haiz olduğu varsayıldı.

Davada odak noktası, insan kaçakçılığına destek verdiği ileri sürülen bir Libya devlet yetkilisinin bireysel ceza sorumluluğu oldu. Roma Statüsü m. 7 kapsamında; işkence, zorla çalıştırma, cinsel şiddet, yasa dışı hapis ve diğer insanlık dışı eylemler gibi suç tipleri değerlendirildi. Deliller arasında BM İnsan Hakları Ofisi, UNHCR ve Human Rights Watch raporları esas alındı.

Roller, Hukuki Argümanlar ve Eğitimsel Katkı

Farazi davaya 2. sınıf öğrencilerinden 15’i aktif olarak katıldı. Öğrenciler savcılık makamı, sanık müdafii ve mahkeme heyeti rollerini üstlendi. Etkinliğe katılan diğer öğrenciler ise izleyici olarak süreci takip etti. Savunma makamı, tamamlayıcılık ilkesi (Roma Statüsü m. 17), şahsi yetki aşımı ve delil yetersizliği gibi temel savunma stratejilerini gündeme getirirken; Mahkeme heyeti yargı yetkisinin kaynağını, insanlığa karşı suçların tanımını ve uluslararası toplumun koruma yükümlülüğü gibi hususları değerlendirdi.

Etkinlik boyunca öğrenciler, bireysel cezai sorumluluk (m. 25, m. 28), uluslararası içtihatlar (Tadić, Kunarac, Nicaragua v. USA) ve “Responsibility to Protect (R2P)” ilkesi gibi uluslararası ceza hukukunun temel kavramlarıyla çalışarak dava sürecini çok boyutlu biçimde analiz etme fırsatı buldu.

Uygulamalı Hukuk Eğitimine Katkı

Bu çalışma ile öğrenciler yalnızca hukuki bilgi edinmekle kalmadı; aynı zamanda delil değerlendirme, hukuki müzakere, savunma hazırlığı ve sözlü sunum becerilerini de geliştirdi. Etkinlik sonunda katılımcılar, dava sürecine ilişkin yazılı değerlendirme raporlarını sunarak akademik sorumluluklarını da yerine getirdiler.

İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi, bu tür uygulamalı etkinliklerle, öğrencilerini uluslararası hukukun karmaşık dinamiklerine hazırlamayı ve onları küresel düzeyde nitelikli hukukçular olarak yetiştirmeyi amaçlamaktadır.