Hukuk Fakültesi

Uluslararası İnsan Hakları Gençlik Forumu İcra Edildi

11.10.2022

Üniversitemiz ve İslam İş Birliği Teşkilatı Gençlik Forumu (ICYF) iş birliğinde organize edilen Uluslararası İnsan Hakları Gençlik Forumu, 11 Ekim 2022 Salı günü 09.00-18.00 saatleri arasında güney yerleşkemizde yer alan Aşık Paşa Salonu'nda icra edildi. 

Açılış konulması ICYF Başkanı Sn. Av. Taha Ayhan tarafından yapıldı. Sn. Ayhan konuşmasında İslam İş Birliği Teşkilatı bünyesinde yapılan gençlik çalışmaları hakkında bilgi verdi. Ardından rektörümüz Sn. Prof. Dr. Gülfettin Çelik konuklara hitap etti. Konuşmasında insan haklarının günden güne artan önemine vurgu yaparak, insan hakları problemleriyle mücadelede genç nüfusun önemli bir rol oynayacağını ve bu minvalde üniversitemizin bu konferansa ev sahipliği yapmaktan mutluluk duyduğunu dile getirdi.

Dekanımız Sn. Prof. Dr. Nur Zeliha Kaman'ın moderatörlüğünü yaptığı "Ülkemizdeki İnsan Hakları Kurumları ve İşleyişleri Konusunda Üst-Düzey Panel" başlıklı birinci oturumda İslam İş Birliği Teşkilatı Bağımsız Sürekli İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Sn. Dr. Hacı Ali Açıkgül komisyon çalışmaları hakkında bilgi verdi. Dünya üzerindeki mazlum coğrafyaların insan hakları meselelerinin komisyon gündemlerinin başında olduğuna vurgu yaparak ayrıca gençlerin insan hakları ile ilgili önemli çalışmaların komisyonun gündeminde olduğunu belirtti. Akabinde söz alan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik  Kurumu (TİHEK) Başkanı Sn. Prof. Dr. Muharrem Kılıç da TİHEK bünyesinde yürütülen faaliyet ve çalışmaları tanıtarak insan hakları kurumlarının işleyişleri hususunda önemli bilgiler verdi. 

Sn. Prof. Dr. Berdal Aral'ın oturum başkanlığını yaptığı "Bölgesel ve Küresel Bağlamda İnsan Hakları" başlıklı ikinci oturumda, Prof. Dr. Aral, İslam dünyasındaki insan hakları problemlerine dikkat çekti. Ülke nüfuslarında müslümanların çoğunlukla olduğu ülkeleri baz alarak yaptığı değerlendirmelerinde genel olarak Batı dünyasının insan hakları değerlerinin evrensel düzeyde kabul edilmesinin kültürel farklılıklar nedeniyle mümkün olamayacağını, İslam dünyasının da etkili biçimde işleyen bir insan hakları mekanizması oluşturmakta başarısız olduğunu belirterek temel insan hakları değerlerini içinde barındırmakla birlikte İslam kültürünü de özümsemiş bir insan hakları mekanizması oluşturulması bakımından İslam İş Birliği Teşkilatının çalışmalarının önemli olduğunu belirtti.  Akabinde Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler Genel Müdür Yardımcısı Sn. Dr. Ahmet Ulutaş "Birleşmiş Milletlerde İnsan Hakları  Mekanizmaları ve Diğer Mekanizmalarla İşbirliği" başlıklı bildirisinde Birleşmiş Milletler bünyesinde kabul edilen belgeler ekseninde BM insan hakları mekanizmalarının işleyişini konusunda dinleyicileri aydınlattı. Sonrasında Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Daire Başkanlığı’nda Hakim olarak görevli bulunan Sn. Nuri Uzun “Bölgesel İnsan Hakları Mekanizması Olarak AİHM ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesini Yorumlama Biçimi” başlıklı bildirisini sundu. Konuşmasında AİHM içtihadından örnekler vererek mahkemenin sözleşmeyi ve kavramları yorumlama biçimini açıkladı. Bu oturumun son konuşmacısı Sn. Dr. Öğretim Üyesi Özlem Reşat Yücel ise “1923 Tarihli Lozan Barış Antlaşması'nda Azınlık Hakları” başlıklı bildirisi ile Lozan Barış Antlaşması ışığında azınlık kavramını açıklayarak, mübadele döneminde azınlık hakları ile ilgili karşılan problemlere değindi.

İngilizce olarak icra edilen üçüncü oturum, oturum başkanı Pendik Kaymakamı Sn. Dr. Hülya Kaya’nın “The EU-Turkey Statement and Its Impact on Fundamental Rights of Refugees” başlıklı bildirisi ile başladı. Sn. Kaya konuşmasında Türkiye’den AB’ye düzensiz göçü önleme amacı taşıyan AB- Türkiye bildirisinin sığınma arayan sivillerin temel hak ve özgürlükleri bakımından nasıl problemler doğurduğunu açıkladı.  Akabinde Doç. Dr. Gonca Oğuz Gök “Crises of Human Rights Norms and the United Nations” başlıklı bildirisi kapsamında BM bünyesinde yürütülen insan hakları operasyonlarında karşılaşılan problemlerden bahsetti. Sn. Oğuz Gök, insan haklarını korumakla görevli en güçlü uluslararası örgüt olan BM bünyesinde dahi bu problemlerin ortaya çıkabilmesinin, insan hakları hassasiyetinin geliştirilmesinin ne kadar önemli olduğunu gösterdiğini belirtti. Oturumun son konuşmacısı Öğr. Dr. Zeynep Ardıç ise “The Neglect of Economic, Social and Cultural Rights” başlıklı sunumunda insan hakları alanında medeni ve siyasi hakların öncelenmesine karşın sosyal hakların göz ardı edildiğini tespit ederek bu duruma mazeret gösterilen sosyal hakların maliyeti, yükümlülüklerin sınırlarının belirsizliği gibi argümanları açıkladı. 

Toplamda dört oturumdan oluşan programın son oturumunda Sn. Prof. Dr. Levent Korkut “Günümüz Dünyasında Ayrımcılığın Görünümleri – İslamofobi” başlıklı konuşmasında ayrımcılık kavramını açıklayarak İslamofobinin neden ayrımcılık teşkil ettiği hususunda salonu aydınlattı. Akabinde söz alan Sn. Dr. Hicran Tülüce ise “İnsan Haklarının Psikolojik Yönleri” başlıklı bildirisi kapsamında insan haklarının ihlal edilmesinde rol oynayan psikolojik etmenler ve ihlalleri engellemede bu etkenlerin nasıl kullanılabileceği hakkında bilgi verdi. Ardından Sn. Dr. Miray Azaklı Köse, “Sığınmacıları Geri İtme Politikasının İnsan Hakları Bağlamında Değerlendirilmesi” başlıklı sunumunda düzensiz biçimde Avrupa’ya göç etmeye çalışan sığınmacıların denizlerde FRONTEX tarafından görevlendirilen ekiplerce nasıl geri itildiğini ve bunun insan hakları bakımından ne gibi sonuçlar doğurduğunu açıkladı. Sn. Azaklı Köse, geri itme fiillerinin sığınmacıların sığınma başvurusuna erişimini engellediğini, bunun da ilgili devletler gözünde sığınmacının yok sayılması manasına geldiğini açıkladıktan sonra toplu sınır dışı kapsamında giren bu fiillerin insan haklarını ihlal eden yönlerini AİHM içtihadından örnekler vererek açıkladı. Oturumun son konuşmacısı Sn. Arş. Gr. Merve İspirli Armağan ise “Uluslararası Hukuk Bağlamında Çok Uluslu Şirketlerin İnsan Hakları Yükümlülükleri” başlıklı sunumunda günümüzde çok uluslu şirketlerin devlet dışı aktörler olarak insan haklarını ihlal eden büyük yapılar olmasına karşın sorumluluklarına gidilemediğini uluslararası hukuk ve ulusal hukuklar çatısı altında karşılaşılan güçlükler ışığında açıkladı. 

Programın sonunda kapanış konuşmasını yapan Sn. Dr. Öğretim Üyesi Şerafettin Ekici, insan haklarına saygı kültürünün, barış ve adaletin tesis edilmesinde en önemli hususlardan biri olduğuna dikkat çekerek üniversitemiz bünyesinde bu alanda yürütülecek olan gençlik çalışmalarına her zaman destek verileceğini mutlulukla ifade ettiğini belirtti.